“Bu ağ herkese açık mı?” sorusuna verilecek tek kelimelik yanıt, katılım koşullarını anlatmaya yetmez. Bir kaydı okuyabilmek, işlem gönderebilmek, doğrulama altyapısı çalıştırabilmek ve kuralları değiştirebilmek ayrı yetkilerdir. İncelemeyi ağın etiketinden başlayıp bu dört yetkiye doğru açmak daha açıklayıcıdır.
Açık erişimin yanında protokol koşulları vardır
Ethereum’un ağ belgeleri, genel ağlarda herkesin işlemleri okuyabildiğini ve işlem oluşturabildiğini belirtir. Ancak bir işlem yine protokol kurallarına uymalıdır. Düğüm çalıştırmak ile blok öneren doğrulayıcı olmak da aynı görev değildir. Bir internet sitesinin erişimi kısıtlamasıyla ağın protokol düzeyinde izin istemesi ayrıca ayrılmalıdır.
İzinli ağlarda ise kimlik ve rol açık biçimde erişim kararının parçası olabilir. Hyperledger Fabric belgelerinde kaynaklara erişim politikalarla ilişkilendirilir; okuma, yazma ve yönetim rolleri farklı davranışlar sağlar. Bu bir ürünün bütün kurulumları için değişmez izin listesi değildir: gerçek kanal yapılandırması okunmalıdır.
İki kurgu ağın katılım tablosu
| Yetki | Ağı A: genel katılım | Ağı B: kurumlar arası kayıt |
|---|---|---|
| İşlem gönderme | Kurallara ve ücret koşullarına uyan adresler | Kimliği tanınan ve yazma rolü verilen üyeler |
| Kayıt okuma | Zincir verisi genel erişime açık | Kanalın okuma politikasına göre |
| Düğüm çalıştırma | Yazılımı ve kaynakları sağlayan kişiler | Ağa kabul edilen kurumların yetkili operatörleri |
| Yönetim | Ayrı öneri ve benimseme süreçleri | Tanımlanan yönetici imza eşiği |
Bir araştırmacı yalnızca sevkiyat kaydını görmek istiyorsa okuma satırı önemlidir. Lojistik şirketi yeni teslimat girecekse yazma rolü ve rolün geri alınma koşulu da gerekir. Sunucu satın alması, şirketi otomatik olarak yönetim kararlarına katmaz. Bu ayrım “blokzincire katıldık” cümlesini denetlenebilir bir ifadeye dönüştürür.
Belgede arayın, uygulamada ayrıca doğrulayın
- İzin hangi kimliğe veriliyor: kişiye, kuruma, sertifikaya veya adrese mi?
- Yetkiyi kim veriyor, kim geri alabiliyor; üyelik sona erince eski kayıtları okuma hakkı sürüyor mu?
- Kayıtların tamamı mı, yalnızca belirli kanal veya veri türleri mi görülebiliyor?
- Kural değişikliği için hangi imzalar, oylar veya yazılım güncellemeleri gerekiyor?
Son tabloya belge tarihi ile incelenen ağ veya kanal adını ekleyin. “Özel” sözcüğü tek başına verinin şifrelendiğini, bütün üyelerin birbirine güvendiğini ya da sistemin güvenli olduğunu kanıtlamaz. İzin matrisi erişimi açıklar; güvenlik ve yönetişim değerlendirmesi bunun üzerine ayrıca kurulmalıdır.
Yorumlar